AnaSayfam Yap
Favorilere Ekle
Popüler Üyeler
RSS
Piyux.com
Alzheimer ( Alzeymr ) Hastalığı
Alzheimer ( Alzeymr ) Hastalığı
Alzheimer ( Alzeymr ) Hastalığı
26-10-2013 / 07:54:34

Alzheimer Hastalığı (AH) nörolojik, dejeneratif, ilerleyici nitelikte beyin hasarı oluşturan hastalıktır. Organik beyin hastalıkları grubundadır. Nöropsikiyatrik sendromla seyreder ve temel bulgusu bunama diyebileceğimiz bir olgudur.

Klinik olarak incelendiğinde Alzheimer Hastalığı (AH) bilişsel ve işlevsel düzeyde ilerleyici bir kötüleşme, hafıza ve diğer entellektüel faaliyetlerde belirgin bir bozulma olarak karşımıza çıkar (Scinto&Daffner, 2000).


Alzheimer
hastalığı, neokortikal atrofi, nöron ve sinaps kaybı ve hücre dışı senil plaklar ile hücre içi mekik şeklinde nörofibriler yapıların oluşmasına bağlı olarak gelişen, ilerleyici nitelikte beyin hasarı oluşturan çok faktörlü bir hastalıktır. (Gülhane Askeri Tıp Akademisi Askeri Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı, ANKARA)

Beyinde asetil kolin azalmasının Alzheimer Hastalığına (AH) neden olduğu biliniyor. Bilimsel araştırmalarda Alzheimer Hastalarının beyinlerinin dış yüzeyinde nedeni bilinmeyen anormal protein birikimi olduğu ortaya çıktı. Bunun sonucunda olduğu düşünülen beyinde hücre kaybı ve hücreler arası bağlantıların kaybolduğu görülmüştür.

İlk olarak 1864-1915 yılları arasında yaşamış bir Alman psikiyatrist olan Alois Alzheimer tarafından teşhis edildiği için Alzheimer Hastalığı olarak adlandırılmıştır.

Alzheimer Hastalığının Belirtileri : Alzheimer Hastalığı’nın en erken belirtisi kısa süreli bellekteki kayıplardır. İlk zamanlarda oldukça hafif olabilir ve hasta tarafından gizlenebilir. Hasta yakınları da bunu bir hastalık belirtisi olarak görmekten çok yaşlanma sürecinin normal bir hastalık belirtisi olarak yorumlama eğilimi gösterirler (Cohen,1999).
Alzheimer belirtilerini sıralayacak olursak…

- Unutkanlık : Bunlar günlük yaşantımızda hepimizin yaptığı unutkanlıktan farklıdır. Eşyalarını kendi yerlerine koymayıp uygunsuz yerlere koyarak hiç bulamamak gibi belirleyici unutkanlıklar…Tanıdığı en yakınları dahil diğer insanları, isimlerini,yüzlerini, kim olduklarını, kendisiyle ilgili özel konuları (evli ouluşu, çalışıp çalışmadığı vb.)…
- Bellek kaybı :Yeni bilgileri öğrenmek veya önceden öğrenilmiş bilgiyi hatırlama becerisinde bozulma görülür.Günlük yaşamdaki aktivitelerini de etkileyen boyutta olabilir.
- Kazanılmış becerilerde kayıplar ve yeni bir şey öğrenmede güçlük : Para üstü hesaplama, ocakta yemek unutma, yeni ceptelefonu vb. araçların kullanımını öğrenememe.
- Konuşma bozukluğu : Kelime bulmada güçlük çeker.Akıcı konuşmasını sekteye uğratacak şekilde isim, nesne isimlerini bulmada güçlük çekebilir. Soruyu veya cevabını tekrar tekrar sorma gibi…Uzun konuşmaları takipte güçlük, Kısıtlı gramerle konuşma…
- Oryantasyon bozukluğu : Gün, hafta, ay, yıl, gibi zamansal bilgilerin kaybedilmesi, bunlar gibi durumlara uyum da güçlük veya hiç uyum sağlayamaması.
- Muhakeme güçlüğü : Karşılaştığı olayları mantık çerçevesinde değerlendiremeyebilir, karar vermede güçlük yaşayabilir.
- Soyut düşünmede güçlük çekebilir.
- Ani davranış değişiklikleri gösterebilir.Nedensiz ani sinirlenmeler gibi…
- Motor işlevlerin korunuyor olmasına rağmen motor (hareket) etkinliklerin yapılamaması durumu olabilir.
- Kişilik değişiklikleri yaşayabilir. Önceden olmadığı halde şüpheci, huzursuz, sinirli, ya da tamamen ilgisiz kalma davranışları gösterebilir.
- Sorumluluklarından kaçınma ya da farkına varmada güçlük çekebilir.

Alzheimer Hastalığının Teşhisi : Alzheimer tanısı koyulabilmesi için bir çok alanda klinik muayene ve bir çok da tetkik yönteminin kullanılması gereklidir. Bunlar, fizyolojik, psikolojik, nörolojik değerlendirmeler ; radyolojik görüntülemeler, nöropsikolojik testler, ve tüm bu tetkik sonuçları ile muayenesini yapacak nörolog birlikte çalışırlar.

Hasta içinde bulunduğu durumu na kadar farkedemese de bulunduğu durumdan rahatsız olabileceği için ve duygusal çöküntü yaşama olasılığına karşı psikiyatr (nöropsikiyatr, yaşlılık psikiyatristi) tarafından da muayene edilmelidir.

Yaşamakta olan bir kişi için kesin Alzheimer tanısı koymak bilimsel açıdan çok zor. Doktorlar bunama belirtileri gösteren her hastaya Alzheimer tanısı koyma kolaylığına kaçmak istemiyor. Bu nedenle başka olasılıkları ortadan kaldırmak için önce hastada tümör, felç veya vitamin eksikliği gibi bulguları araştırmak gerekiyor.

Alzheimer Hastalığının Tedavisi : Alzheimer hastalığında bugünkü tedavi yöntemleri ancak hastalara semptomatik bir rahatlık sağlar. Günlük yaşam kalitesini artırmaya yönelik tedavi yaklaşımı izlenir. Hayat kalitesini düşüren en önemli belirti olan unutkanlığın ve bunun sonucunda oluşan beceri kayıplarını durdurmaya çalışmak öncelikle ele alınır. Alzheimer hastalığının nedeni olan asetil kolin azalmasını üzere doktor kontrolünde asetil kolin esteraz inhibitörü verilir. Bununla beraber psikiyatrik yardım tedaviye eklenmelidir. Hastalığın kontrol altında tutulması ve ilerlemesini önlemek için de düzenli beslemek, düzenli uyku tedaviye oldukça yardımcı olur.

Alzheimer tedavisinde son yıllarda oldukça fazla araştırmalar, önemli keşifler yapılmış olup bu keşiflerin ışığı altında ilaç şirketleri yeni ilaçlar üzerinde çalışmalarını sürdürüyor.

Alzheimer Hastalığını Etkileyen Faktörler :

Genetk faktörler : Alzheimer ile ilişkili 3 kromozom saptanmıştır.Bu kromozomlar 21, 14, 19. kromozomlardır.21 ve 14. kromozomlar 40- 50 yaşlarında başlayan erken dönem Alzheimer ile ilişkili bulunmuştur. Kısa bir süre önce de 19. kromozomdaki APOE- e4 adlı bir genin 65 yaş ve ileri dönemde başlayan Alzheimer hastalarıyla ilişkili olduğu saptanmıştır. Yalnız bu gen hastalık yapıcı değil hastalığa karşı duyarlılığı artırıcı bir etkiye sahiptir. Kısaca genetik bir hastalıktır ve ailede Alzheimer vakası görülen bireyler risk altındadır. Büyük olasılıkla ailesinde Alzheimer hastalığı olan kişilerin 60 lı yaşlarda hasta olma ihtimalleri yüksektir.

Çevresel faktörler : Kafa travması çevresel faktörlerin başında geliyor. Otopsi raporlarından yararlanan bilim adamları, kafa travmasının amiloid plaka birikimini tetiklediğini ortaya çıkarttı. Epidemiyolojik çalışmalar bu ani plaka birikimlerin etkisinin uzun süreli dolduğunu gösteriyor. Örneğin 2 bin denek üzerinde sürdürülen 5 yıllık bir araştırma, kafa travmasının Alzheimer riskini 3 misline çıkarttığını ortaya koydu. Uyarı eksikliği (eğitim eksikliği) yani beynin uyaranlarla yeterince ve her yaşta çalıştırılmaması, Beyni güçlü tutacak besinlerin tüketilmemesi başlıca çevresel faktörlerdir.

Her şeyde olduğu gibi Alzheimer hastalığında da oluşmasını engellemek ve oluştuktan sonra da ilerlemesini önlemek için çok iyi beslenmek gerektiği bir gerçektir.Doğru besinlere ulaşamayanlar içinse özellikle Omega 3-9, Propolis, Arı sütü, B Vitaminleri başta olmak üzere tüm vitaminler ve mineraller, ginko, ginseng, aloe vera içeren besin desteklerinden kullanmak beslenme açısından açıkları kapatmaya yardım eder.

Yararlanılan kaynaklar :
Gülhane Askeri Tıp Akademisi Askeri Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı, ANKARA

Doç. Dr. Turgay ÇELİK, Prof. Dr. Tayfun UZBAY kaynaklı yazılar.

Ekleyen : admin
Bu içerik 862 kez okundu.
Ad Soyad :
E-Posta :
Mesajınız :
Güvenlik Kodu :
YORUMLAR
Bu içerik için henüz yorum yapılmamış, ilk yorum yapan siz olmak ister misiniz ?